چالش‌های پیش روی فضانوردان برای خوابیدن | نخبه ها
خدمات مرکز


چالش‌های پیش روی فضانوردان برای خوابیدن
news-image


حتما شما هم به این مسئله برخورد کرده‌اید که وقتی تختخوابتان عوض می‌شود، نمی‌توانید به راحتی بخوابید و به اصطلاح بدخواب می‌شوید. از این بدتر وقتی است که به سفر رفته و به منطقه‌ای می‌روید که به لحاظ زمان‌بندی طلوع و غروب خورشید با محل زندگی شما متفاوت است. ساعت فیزیولوژیکی بدن شما عادت دارد ساعت‌های بخصوصی را به عنوان زمان خواب یا بیداریتان بشناسد. در منطقه جدید طلوع آفتاب، هر چند شما خواب هم باشید، در بر هم خوردن وضعیت این ساعت تاثیر می‌گذارد.
به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در یک ایستگاه فضایی که هر ۹۰ دقیقه یک بار زمین را دور می‌زند، یعنی در شبانه‌روز ۱۵ بار با طلوع و غروب آفتاب مواجه خواهید بود. به این ترتیب الگوی بیداری و خواب شما با بهم خوردن حس روز و شب بهم می‌خورد. در نتیجه ساعت بیولوژیک و عادات شما برای خوابیدن بهم می‌ریزد. غده صنوبری که چرخه و زمانبندی خواب را با ترشح خود تنظیم می‌کند، دیگر نخواهد توانست تشخیص درستی از زمانبندی مورد نیاز خواب داشته باشد.
اما به لحاظ فیزیکی هم شما مشکل دیگری خواهید داشت. در زمین شما بدنتان را بر روی تختخواب رها می‌کنید و پتو یا لحافی بر روی خودتان می‌کشید. جاذبه زمین شما را بر روی تشک و پتو را بر روی بدن شما نگه می‌دارد. پستی و بلندی‌های بدن شما به دلیل وزن پتو، آن را حس می‌کند و همین حس نوعی آسودگی به شما می‌دهد و بتدریج به خواب راحتی فرو می‌روید. در فضا رسیدن به وضعیتی مناسب برای خوابیدن، کار ساده‌ای نیست. نبود نیروی جاذبه باعث می‌شود که عضلات بدن نتوانند به صورت راحت و افتاده در تختخواب قرار بگیرند. نبود این نیرو باعث می‌شود بدن در این حالت، در هوا به شکل شناور و یا معلق قرار گیرد.
مشکل دیگر حالت خوابیدن است. در زمین به دلیل وجود جاذبه، ما به صورت افقی بر روی رختخواب قرار می‌گیریم، اما در فضا حالتی به عنوان افقی و یا عمودی نیست و حس آسودگی ولو شدن بر روی تختخواب وجود ندارد. در روی زمین شما می‌توانید بدن و یا هر یک از اعضای خود را در خواب به راحتی حرکت دهید و هر زمان که روکش‌ها (لحاف، پتو یا هر چیز دیگری که در موقع خواب روی بدن قرار گیرد) کنار رود، کمبود آن حس می‌شود. استفاده از فشار ملایم در طول بدن، حالت آرام‌بخشی را در خواب به وجود می‌آورد. این حالت بدن در فضا وجود ندارد.
فضانوردان برای خواب از کیسه خواب‌های مخصوص استفاده می‌کنند. ساختار کیسه خواب‌ها به گونه‌ای است که بتواند فشار فنرمانندی را در طول بدن و اعضای آن، با توجه به تنگی جا و ایمنی، در مدار زمین به وجود آورد. کیسه از دو لایه پارچه‌ای تشکیل شده است که بین آن‌ها لایه‌ای مانند تیوپ لاستیک که بتواند حالت فشار را به وجود آورد، قرار دارد. لایه‌ها به اندازه‌ای است که فضانورد بتواند راحت به درون آن برود و یا از آن خارج شود؛ ضمنا فشار واکنشی متناسب با تغییرات وضعیت بدن را به وجود می‌آورند. فضانوردان می‌توانند با تنظیم فشارهای مختلف، بهترین حالت را انتخاب کنند و با تنظیم میزان عبور جریان هوا وضعیت مناسبی برای پر و خالی شدن آن به دست آورند. این کیسه خواب با همه ملحقات آن از قبیل پمپ‌ها، بندها و محفظه مخصوص سر، وزنی برابر با دو کیلوگرم دارد.

منبع خبر:معاونت علمی و فن آوری ریاست جمهوری





خبر های دیگر
news-image
نصب و راه‌اندازی نیروگاه‌ها توسط متخصصان داخلی

یکی از شرکت های دانش بنیان داخلی که از سال 70 فعالیت خود را آغاز کرده است در حوزه های مختلف مدیریت، تامین کالا و اجرای پ ...


news-image
نانو ذرات طلا مواد مخدر را شناسایی می‌کند

یک شرکت دانش بنیان، از سال 88 فعالیت خود را با تولید کلوئید نانو ذرات طلا و آپتا سنسور بر پایه نانو ذرات طلا برای تشخیص ...


news-image
کاربرد فناوری نانو در طبیعت زیر آب

در طبیعت مثال‌های زیادی وجود دارد که نشان از طراحی بسیاری از سازوکارهای زیستی با فناوری نانو دارد. در اعماق دریاها و اقی ...