خدمات مرکز


اسلام و دموکراسی واکاوی انتقادی نظریه‌های انطباق و تقابل

چکیده: با گسترش اسلام‌گرایی، موجی از « اسلام هراسی» از سوی مستشرقان غربی راه افتاد و پس از حادثه یازده سپتامبر تشدید شد. در ساحت نظری، در غرب و جهان اسلام، موضوع انطباق یا تقابل دموکراسی با اسلام موردتوجه محافل علمی-آکادمیک قرار گرفت. در این نوشتار، نگارندگان درصدد هستند از رهگذر روش تحقیق مقایسه‌ای- تحلیلی، به این پرسش پاسخ دهند: در نظریه‌های انطباق و تقابل گرایی، چه نسبت یا ارتباطی بین اسلام و دموکراسی وجود دارد و ماهیت این ارتباط چگونه است؟ فرضیه تحقیق آن است که ازنظر تقابل‌گرایان به دلیل تفاوت‌های ماهوی هستی شناختی و معرفت‌شناختی، امکانی برای انطباق دموکراسی و اسلام نیست اما انطباق‌گرایان با عنایت به ظرفیت‌های دموکراتیک و عقلانی موجود در مبانی اصیل اسلامی، مصادیق تجربی دموکراتیک مانند مطالبات و نگرش‌های دموکراتیک در جهان اسلام و وجود برخی تجربیات حکمرانی دموکراتیک در برخی کشورهای خاورمیانه و جهان اسلام، قائل به دموکراسی در چارچوب اسلام هستند. در یک ارزیابی انتقادی بایستی گفت که رویکرد انطباق باوجود برخی کاستی‌ها، از قابلیت دفاعی بالایی برخوردار است اما رویکرد تقابل‌گرا و جوهرگرا به دلایلی همچون عدم برقراری تمایز بین اصل اسلام با تاریخ اسلام و عملکرد حکومت‌های اقتدارگرا و اسلام‌گرایان تندرو، جهانی‌سازی گفتمان لیبرال دموکراسی سکولار و ترکیب آن با قوم محوری برتری جویانه غرب و دامن زدن به اسلام هراسی و توهین به دین اسلام از قابلیت دفاع برخوردار نیست.





مقالات دیگر
باگ در لایه امنیتی اس اس ال

رئوف نظری


تکنیک‌های تجربی نویسنده جهت تولید محصولات فکری

محمد رضا سواری


بررسی وبگاه معرفی، فروش محصولات و تولیدات تماماً ملی و ایرانی

محسن عابدی